เริ่มต้นดูแลผู้สูงอายุ อย่างไร?

การดูแลห้องนอนผู้สูงอายุ

13 November 2018

author:

การดูแลห้องนอนผู้สูงอายุ

สิ่งแวดล้อมเป็นสิ่งที่สำคัญสำหรับผู้สูงอายุ ในการจัดระเบียบ การรักษาความสะอาด สวยงาม สะดวกในการดำเนินกิจวัตรประจำวัน ป้องกันการเกิดอุบัติเหตุได้ เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างสะดวก และปลอดภัย มีดังนี้

  1. แสงสว่าง ผู้สูงอายุมีความเสื่อมของสายตา ทำให้ต้องการแสงสว่างเพิ่มขึ้น ภายในบ้านจึงควรมีแสงสว่างที่เพียงพอ โดยเฉพาะบริเวณบันได ห้องน้ำ ประตู และทางเดิน แต่ไม่ควรเป็นแสงที่จ้าเกินไป หรือแสงที่ทำให้เกิดเงาสะท้อน ควรหลีกเลี่ยงวัตถุที่มีความมันวาว เพราะจะทำให้ตาพร่ามัว และควรมีสวิตซ์ ปิด – เปิดไฟ อยู่ในตำแหน่งที่ผู้สูงอายุสามารถเปิดได้สะดวก
  2. พื้นบ้าน ผู้สูงอายุมีการทรงตัวไม่ดี การมองเห็นที่ไม่ชัดเจนอาจจะเกิดการสะดุดหกล้มได้ง่ายพื้นบ้านควรเป็นพื้นเรียบและไม่ควรเป็นพื้นขัดมัน เพราะจะส่งผลให้ผู้สูงอายุลื่นหกล้มได้ง่าย และบริเวณรอบบ้านต้องเรียบไม่มีพื้นผิวขรุขระไม่เป็นระดับหลายขั้น
  3. ห้องน้ำ ควรแยกส่วนพื้นที่เปียกและแห้ง ส้วมที่เหมาะสมของผู้สูงอายุควรเป็นโถส้วมชนิดนั่งราบ และควรมีราวจับบริเวณใกล้โถนั่งไว้สำหรับพยุงตัวเวลาลุกนั่งภายในห้องน้ำควรมีอากาศที่ถ่ายเทได้สะดวก นอกจากนี้อาจมีสัญญาณฉุกเฉินสำหรับเรียกขอความช่วยเหลือ
  4. บันได ควรติดตั้งราวจับทั้งสองด้านเพื่อให้สะดวกในการเดินขึ้นลง บันไดในแต่ละขั้นควรมีขนาดความสูงเสมอกัน และไม่ชันมากจนเกินไป ควรเลือกพื้นบันไดที่สีไม่ฉูดฉาดดูลายตา เพื่อช่วยให้มองเห็นได้ง่าย บริเวณบันไดไม่ควรมีพรมปู เพราะจะทำให้ผู้สูงอายุลื่นได้ ไม่ควรวาง หรือมีสิ่งของกีดขวางทางเดิน นอกจากนี้ผู้สูงอายุ ในกรณีที่ผุ้สูงอายุที่มีการทรงตัวไม่ดี หากไม่จำเป็นควรจัดห้องพักให้อยู่ที่ชั้นล่างของบ้านเพื่อป้องอุบัติเหตุ
  5. ห้องนอน ควรจัดให้อยู่ในพื้นที่ที่มีอากาศถ่ายเทได้สะดวกไม่ร้อนอบอ้าวจนเกินไป หมั่นเปิดหน้าต่างเพื่อให้อากาศบริสุทธิ์ไหลเวียนภายในห้องนอน ไม่ควรเก็บสะสมสิ่งของที่ไม่จำเป็นเพราะจะทำให้เกิดการสะสมของฝุ่นจัดให้มีแสงสว่างเพียงพอ ข้างเตียงควรมีราวจับ เพื่อป้องกันการหกล้มจากเตียงโดยเฉพาะเวลาตื่นนอนตอนเช้า ที่สำคัญควรจัดห้องนอนสำหรับผู้สูงอายุให้อยู่ชั้นล่างของบ้าน ไม่ควรให้ผู้สูงอายุต้องขึ้นลงบันได
  6. มุมพักผ่อน หากบริเวณบ้านพอมีพื้นที่ว่าง ควรจัดให้มีมุมพักผ่อนสำหรับผู้สูงอายุ เช่น มุมสวนเล็ก ๆ มีศาลา สนามหญ้า หรือเฉลียงหน้าบ้าน เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ใช้เวลาว่างในการทำกิจกรรมร่วมกันกับสมาชิกภายในครอบครัว เดินออกกำลังกาย รถน้ำต้นไม้ พูดคุยกับเพื่อนบ้าน หรือนั่งเล่น            การดูแลจัดระเบียบ ความสะอาดเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยฟื้นฟูสมรรถะภาพร่างกายให้แข็งแรง ป้องกันการเกิดอุบัติเหตุ เนื่องจากผู้สูงอายุจะดำเนินชีวิตโดยส่วนมากในบ้านจะมีการสัมผัสอุปกรณ์ เครื่องใช้ในบ้านเป็นประจำ จะมีเชื้อโรคและคราบสกปรกที่ติดอยู่กับสิ่งต่างๆ เหล่านั้น ดังนั้นการทำความสะอาดควรจุดสำคัญที่ผุ้สูงอายุสัมผัสบ่อยได้แก่ลูกบิดประตู รีโมท โต๊ะทานอาหาร สวิตซ์ไฟ ตู้หัวเตียง

การทำความสะอาดเตียงนอน

การทำความสะอาดเตียงควรได้รับการทำทุกวัน ทั้งนี้เพื่อความสุขสบายและความปลอดภัยของผู้ป่วย ตลอดจนเพื่อให้สะอาดและดูสวยงาม สำหรับผู้สูงอายุบางรายอาจกลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้ ทำให้ที่นอนเปื้อน ควรใช้ผ้ายางปูทับผ้าปูที่นอนไว้ และใช้ผ้าปูทับผ้ายางอีกครั้ง เพื่อความสะดวกในการเปลี่ยนผ้าในแต่ละครั้ง ซึ่งจะเปลี่ยนเฉพาะผ้าที่ปูทับผ้ายางเท่านั้น ในกรณีที่ไม่สามารถเปลี่ยนผ้าปูที่นอนได้ทุกวันและไม่เปรอะเปื้อนควรใช้ผ้าหรือแปรงปัดกวาดฝุ่นละอองออกทุกวันเช่นกัน

การทำความสะอาดที่นอน ให้ทำหลังจากผู้ป่วยอาบน้ำหรือเช็ดตัวแต่งตัวเรียบร้อยแล้ว และถ้าในการทำมีผู้ช่วยด้วยจะสะดวกและปฏิบัติได้เร็วยิ่งขึ้น โดยเตียงควรต้องได้รับการดูแลอยู่ตลอดเวลา โดยปฏิบัติดังนี้

  1. ควรดูแลผ้าให้มีความสะอาด เรียบตึง อยู่ตลอดเวลา
  2. ควรดึงผ้าให้เรียบเมื่อผ้าปูหลุด หรือผ้ามีรอยยับ
  3. ควรมีการทำความสะอาดเศษอาหารบนเตียงหลังการรับประทานอาหารเสมอ
  4. ตรวจสอบอุปกรณ์ต่างๆ ที่อยู่บนเตียง เพื่อป้องกันความเสียหาย และเกิดอันตรายต่อผู้สูงอายุ เช่น ฟันปลอม แว่นตา ของมีคม เป็นต้น
  5. ควรมีการเปลี่ยนผ้าทันทีเมื่อมีความชื้น หรือสกปรก เปื้อนปัสสาวะ อุจจาระ

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อความสะอาด และความสุขสบายของผู้สูงอายุ
  2. เพื่อความเรียบร้อยภายในห้องผู้สูงอายุ

อุปกรณ์

  1. ผ้าสำหรับการทำเตียงว่าง ได้แก่ ผ้าปู ผ้ายาง ผ้าขวางเตียง ปลอกหมอน ผ้าห่ม

วิธีปฏิบัติ

  1. เตรียมเครื่องใช้ที่จะเปลี่ยน เช่น ผ้าปูที่นอน ปลอก ไว้ให้พร้อมใกล้ตัว และเตรียมถังใส่น้ำประมาณ 1/2 ถัง ใส่ผงซักฟอกประมาณ 1/2 ช้อน คนให้ผงซักฟอกละลายเพื่อนำมาเช็ดทำความสะอาดเตียง
  2. ในกรณีผู้สูงอายุที่นอนติดเตียง ให้เคลื่อนย้ายผู้สูงอายุโดยขยับหรือยกหรืออุ้ม (แล้วแต่ว่าผู้สูงอายุเป็นโรคอะไร น้ำหนักเท่าไร มีคนช่วยหรือไม่) ให้ผู้สูงอายุนอนอยู่ตรงกลางเตียง เพื่อป้องกันการตกเตียง
  3. รื้อผ้าปูที่นอนด้านที่ไม่มีผู้สูงอายุ ออกตั้งแต่หัวนอนจนถึงปลายเท้า ตลบขึ้นไปให้มากที่สุดทางด้านหลังกึงกลางของผู้สูงอายุ
  4. วางผ้าปูที่นอนผืนใหม่ โดยคลี่ออกทีละครึ่งที่ผ้าปูที่นอนผืนเก่า ซึ่งถ้ามีผ้ายางและผ้าปูทับผ้ายางให้วางลงไปพร้อมกัน เหน็บชายผ้าด้านใกล้ตัวให้เรียบร้อย อีกด้านหนึ่งที่เหลือคลี่ไปทางด้านผู้สูงอายุ
  5. เคลื่อนย้าย ขยับ หรือยก หรืออุ้ม หรือตะแคงผู้ป่วยมาข้างที่เปลี่ยนผ้าผืนใหม่แล้ว
  6. รื้อผ้าผืนเก่าอีกข้างหนึ่งที่เหลือออกให้หมด ดึงผ้าปูผืนใหม่ ผ้ายาง ผ้าปูทับผ้ายาง ซึ่งคลี่เหลือไว้ออกไป เหน็บที่นอนเหมือนข้างที่ทำเสร็จแล้ว
  7. จัดท่าให้ผู้สูงอายุนอนในท่าที่สบาย และปลอดภัย
  8. เปลี่ยนปลอกหมอน
  9. เก็บอุปกรณ์ทำความสะอาด จัดสิ่งแวดล้อมให้เรียบร้อย

การทำความสะอาดเตียง โต๊ะข้างเตียง

วัตถุประสงค์
เพื่อทำความสะอาดเตียงและโต๊ะข้างเตียง

อุปกรณ์

  1. ถังสำหรับเช็ดเตียง
  2. ผ้าเช็ดเตียง 2 ผืน
  3. ผงซักฟอก
  4. ถุงมือทำความสะอาด

วิธีปฏิบัติ

  1. เติมน้ำประมาณ ถัง ใส่ผงซักฟอกประมาณ  ช้อน คนผงซักฟอกให้ละลาย
  2. ใส่ถุงมือทำความสะอาด หยิบผ้า 1 ผืน ใส่ลงในถังน้ำ ส่วนอีกผืนใช้เป็นผ้าแห้งสำหรับเช็ดแห้ง
  3. ขออนุญาตผู้สูงอายุที่นอนอยู่บนเตียงก่อนการทำกิจกรรม เริ่มบิดผ้าเปียกให้หมาดๆ เริ่มเช็ดตั้งแต่พนักหัวเตียง ราวกั้นเตียง เหล็กรองด้านล่าง โดยการเช็ดโดยรอบเตียงทั้งหมด หลังจากนั้นใช้ผ้าแห้งเช็ดตาม
  4. ในขณะทำการเช็ดเตียงควรมีการซักผ้าเป็นระยะๆ เมื่อผ้านั้นแห้งหรือมีความสกปรก
  5. เช็ดโต๊ะข้างเตียงทั้งด้านบนและด้านล่าง พร้อมทั้งจัดอุปกรณ์ของใช้บนโต๊ะข้างเตียงให้เรียบร้อย
  6. ทำการเช็ดเตียงและโต๊ะข้างเตียงของผู้ป่วยทั้งหมดภายในวอร์ด
  7. เมื่อทำความสะอาดทั้งหมดแล้ว ดูแลซักทำความสะอาดผ้าเช็ดเตียงทั้ง 2 ผืนให้สะอาด นำไปผึ่งในที่ที่จัดเตรียมไว้
  8. ล้างทำความสะอาดถุงมือแล้วนำไปแขวนผึ่งให้แห้ง โดยคว่ำส่วนของปลายนิ้วมือขึ้น
  9. เก็บอุปกรณ์ทุกอย่างทำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย
  10. ล้างมือให้สะอาดหลังการทำกิจกรรม
  11. เก็บผ้าเช็ดเตียงและถุงมือที่แห้งแล้วเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย

หมายเหตุ

  1. ทำความสะอาดเตียงและโต๊ะข้างเตียงผู้ป่วยเวรละ 1 ครั้ง
  2. เมื่อผู้ป่วยจำหน่ายควรทำความสะอาดเตียง และโต๊ะข้างเตียงทุกๆ ส่วนให้สะอาดทุกครั้ง
  3. ทำความสะอาดโต๊ะข้างเตียงหลังผู้ป่วยรับประทานอาหาร และหลังการให้อาหารทางสายยางผู้ป่วยทุกครั้ง หรือเมื่อพบว่ามีความสกปรก