สัมภาษณ์คุณหมอ

การผ่าตัดกระดูกสะโพก ในผู้สูงอายุ

14 May 2018

การผ่าตัดกระดูกสะโพก ในผู้สูงอายุ

การผ่าตัดกระดูกสะโพก ในผู้สูงอายุ
โดย หมอพอล นพ. พนธกร พานิชกุล
โรงพยาบาลกรุงเทพ

หมี :

ใครบ้างครับ ที่ต้องมาปลี่ยนข้อสะโพก


หมอพอล :

ส่วนใหญ่ก็คนเป็นข้อกระดูกสะโพกหักนะครับ
คนไข้ผู้สูงอายุ อย่างเงี้ย ล้มทีนึงก็กระดูกสะโพกหักแล้ว
พอกระดูกสะโพกหักปุ๊ป ก็ต้องทำการเปลี่ยนข้อสะโพกแล้วนะครับ
ข้อสะโพกเสื่อม เกิดจากอายุที่มากขึ้น ใช้งานข้อสะโพกมานานนะครับ
ก็ทำให้ข้อสะโพกมันเสื่อมมากขึ้น ก็ทำให้มีการปวดข้อสะโพกนะครับ
รวมถึงคนที่มีอายุน้อย แล้วมีความเสี่ยงนะครับ
เช่น พี่หมีเนี่ยอายุน้อยนะ ไปทานสุรา ดื่มเหล้า สูบบุหรี่ กินสเตอรอยด์ อย่างเงี้ยนะครับ
ก็เป็นข้อสะโพกเสื่อมได้ก่อนวัยอันควร


หมี :

งี้แล้ว เปลี่ยนข้อสะโพกนี่มันน่ากลัวมากมั้ยครับ อาจารย์พอล


หมอพอล :

ก็ไม่น่ากลัวนะ เดี๋ยวนี้เขามีเทคนิคการผ่าตัดแบบใหม่แล้ว
ผ่าเสร็จปุ๊ป ก็เดินได้แล้ว ปวดน้อยมากนะครับ
2 สัปดาห์ก็กลับไปทำงานได้แล้ว
เล่นกีฬาได้เลยใน 2 สัปดาห์
โดยปกติข้อสะโพกเราเนี่ยมันจะมีกล้ามเนื้ออยู่รอบๆนะครับ
ตามโมเดลนี้นะครับ
มันจะมีกล้ามเนื้ออยู่ด้านหลังนี้นะฮะ ตรงก้นเราตรงนี้นะครับ
กล้ามเนื้อจะเยอะมากเลยนะครับ
เพราะฉะนั้นการผ่าตัดแบบดั้งเดิมเนี่ย
คือการผ่าตัดแบบต้องลงแผลยาวอย่างนี้นะครับ

รูป : การผ่าตัดแบบดั้งเดิม ผ่าตัดแบบลงแผลยาว

แล้วต้องผ่านกล้ามเนื้อเข้าไป
ก็ทำให้ปวดมากขึ้น ข้อสะโพกหลุดมากขึ้น
ฟื้นตัวได้ช้านะครับ

รูป : การผ่าตัดแบบใหม่ แบบไม่ตัดกล้ามเนื้อ

แต่การผ่าตัดรูปแบบใหม่ เขาเรียกว่า
การผ่าตัดแบบไม่ตัดกล้ามเนื้อเนี่ย
คือแผลจะลงมาเล็กเหลือแค่นี้ เป็นตามแนวกางเกงในเลยนะครับ
เรียกว่า “Bikini Incision” ครับ
เป็นการซ่อนแผลผ่าตัดนะ ไม่มีใครเห็นแผลเรา
สำคัญกว่านั้นคือ ข้างในนี้กล้ามเนื้อจะไม่ถูกตัดนะครับ
เพราะฉะนั้น ข้อสะโพกเทียมจะถูกใส่เข้าไป โดยที่ไม่ต้องตัดกล้ามเนื้อปวดน้อยนะครับ ฟื้นตัวได้ไวมากขึ้น กลับไปเดินได้เร็ว ไม่ต้องใช้ไม้เท้าแล้ว ไม่ต้องกลัวข้อสะโพกหลุดแล้ว


หมี :

แล้วเวลากลับบ้าน คนไข้ที่พี่หมีดูแล
ต้องดูแลยังไง มีอะไรที่ต้องระมัดระวังบ้าง


หมอพอล :

ต้องระวังตอนล้มซ้ำนะครับ คนแก่เยอะๆหลายๆคนเนี่ย
ล้มกระดูกหักไปแล้ว กลับบ้านไปมีโอกาสล้มซ้ำได้
เพราะฉะนั้นเนี่ย ต้องระวังนะครับ ต้องมีคนประคอง
ต้องมีการปรับเปลี่ยนพื้นที่ ต้องมีคนช่วยเหลือนะครับ
สอง ก็คือ ระวังเรื่องข้อสะโพกหลุดนะครับ
เพราะว่าการเปลี่ยนข้อสะโพกไปเนี่ย มีโอกาสหลุดได้
แต่โดยเทคนิคแบบใหม่เนี่ย จากงานวิจัย มีโอกาสหลุดน้อยมากนะครับ
หลุดน้อยมากๆเลย 0.05% หรือ 0.5% เท่านั้น
ไม่ต้องกังวลมากนะครับ
แล้วเรื่องอื่นๆ เรื่องแผลเนี่ย เราต้องระวังยังไงบ้าง
แผลก็ต้องดูแลแผลดีๆครับ
แผลก็จะสมานได้เร็ว ช่วงประมาณ 2 สัปดาห์แรก
แล้วถ้าเราผ่านพ้น 2 สัปดาห์แรกไปแล้วเนี่ย ก็สบายแล้วนะครับ
ก็ระวังอย่าให้แผลถูกน้ำในช่วง 2 สัปดาห์แรกเท่านั้นเองนะครับ


หมี :

อยากให้อาจารย์พอล ทิ้งท้ายสั้นๆนะครับ
ให้ผู้สูงอายุหลายๆคนที่อยู่ที่บ้านตอนนี้ระวังตัวไว้


หมอพอล :

รักษาตัวดีๆนะฮะ อย่าให้ล้มนะครับ
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่บ้านนะครับ
ปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อม
ถ้าเดินไม่ไหว ก็ต้องมีคนช่วย หรือใช้เครื่องช่วยเดินนะครับ
แต่ถ้าล้มแล้ว กระดูกหักเนี่ย ก็ไม่ต้องกังวลครับ
เนื่องจากเรามีเทคนิคการผ่าตัดรูปแบบใหม่
ทำให้ปวดน้อย และไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดครับ
ไม่ต้องกังวลว่าจะปวด หรือ ข้อสะโพกจะหลุด
โอกาสหลุดน้อยมากๆครับ แล้วก็ฟื้นตัวไว กลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติได้เร็วขึ้นครับ