การเลือกผู้ดูแล

โรค & การดูแล

การดูแลจิตใจ

เรื่องราวน่าสนใจ

โรค & การดูแล

ภาวะสับสน ของผู้สูงวัย

โดย พญ. วชิราภรณ์ คูณรังษีสมบูรณ์ · 22 กุมภาพันธ์ 2018

ภาวะสับสนเฉียบพลันในผู้สูงอายุ

“คุณหมอครับ อาม่าของผมเพิ่งออกจากโรงพยาบาล จู่ ๆ ก็สับสน พูดเพ้อไปเรื่อย มองเห็นภาพหลอนที่คนอื่นไม่เห็น ไม่หลับไม่นอน เอะอะโวยวาย จำลูกหลานไม่ได้ ตอนเช้าผมจะพามาหาคุณหมอ ก็หายดีกลับเป็นคนเดิม อาม่าของผมเป็นโรคอะไรครับ”

อาการผิดปกตินี้เรียกว่า ภาวะสับสนเฉียบพลันในผู้สูงอายุ (Delirium) เป็นความผิดปกติทางระบบประสาทที่ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระดับความรู้สึกตัว ระดับความรู้คิดและความสามารถของสมองโดยรวมอย่างเฉียบพลัน ผู้สูงอายุมักไม่ให้ความสนใจกับการตอบคำถาม ถูกเบี่ยงเบนความสนใจได้ง่าย อาจจะวุ่นวายหรือซึมหลับมากก็ได้ อาการมักเป็น ๆ หาย ๆ มักเป็นช่วงพลบค่ำหรือกลางคืน ภาวะนี้เป็นภาวะเร่งด่วน ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อสืบค้นสาเหตุและรักษาทันที เนื่องจากหากปล่อยทิ้งไว้ อาจทำให้สูญเสียหน้าที่การทำงานของสมองถาวร นำไปสู่ภาวะสมองเสื่อม และเพิ่มอัตราการตาย

พยาธิสรีรวิทยา

ในปัจจุบันยังไม่มีการศึกษาที่แน่ชัดถึงพยาธิสรีรวิทยาที่ทำให้เกิดภาวะสับสนเฉียบพลัน แต่เชื่อว่าเกิดจากกลไก 4 ประการดังนี้

  1. ความไม่สมดุลของสารสื่อประสาท ได้แก่ acetylcholine และ dopamine โดยพบว่า cholinergic activity ที่ลดลงน่าจะเป็นสาเหตุที่สำคัญ เนื่องจากมีหลักฐานว่ายากลุ่ม anticholinergics เป็นสาเหตุที่พบบ่อยของภาวะสับสนเฉียบพลัน
  2. กระบวนการอักเสบ ภาวะสับสนเฉียบพลันมักสัมพันธ์กับการเจ็บป่วยทางกาย สึ่งมีการหลั่งสารที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบ เช่น tumor necrosis factor-alpha, interleukin-1 รวมถึง cytokine และ chemokine อื่นๆ ทำให้เลือดไหลสู่สมองลดลง จากการที่มีเซลล์เม็ดเลือดและไฟบรินไปอุดตันหลอดเลือดขนาดเล็ก ร่วมกับมีการกระตุ้นการหดตัวของหลอดเลือด
  3. ปฏิกิริยาออกซิเดชันในสมองลดลง ทำให้เมแทบอลิซึมในสมองลดลง
  4. การเปลี่ยนแปลงระดับกรดอะมิโน ได้แก่ ทริปโตแฟน และ ฟีนิลอะลานีน พบว่ากรดอะมิโนทั้ง 2 ชนิดมีมากกว่าปกติ ทำให้ระดับสารสื่อประสาท dopamine และ norepinephrine ในสมองสูงผิดปกตินำไปสู่การเกิดภาวะสับสนเฉียบพลัน

ภาวะสับสนเฉียบพลันเกิดจากอะไร

ใครบ้างที่มีโอกาสเกิดภาวะสับสนเฉียบพลันได้บ่อย

ควรดูแลผู้สูงอายุอย่างไรไม่ให้เกิดภาวะสับสนเฉียบพลัน

Tag:

ความรู้พื้นฐาน

แชร์บทความนี้:


พญ. วชิราภรณ์ คูณรังษีสมบูรณ์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ

Related Posts

การวัดสัญญาณชีพ ทักษะพื้นฐานที่คุณควรรู้

การวัดสัญญาณชีพ ทักษะพื้นฐานที่คุณควรรู้

การเลือกอาหารเสริมสำหรับผู้สูงอายุ

การเลือกอาหารเสริมสำหรับผู้สูงอายุ

วิธีการดูดเสมหะ ผู้ป่วย

วิธีการดูดเสมหะ ผู้ป่วย

Health at Home

ศูนย์บริการส่งคนดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยให้คุณถึงที่บ้าน รายวัน รายเดือน ในกรุงเทพและต่างจังหวัด | ผู้ดูแลผ่านการตรวจสอบทักษะในการดูแล และผ่านการตรวจสอบประวัติอาชญกรรม | ควบคุมโดยทีมพยาบาลของ Health at Home